Belgian Beer World: uw gids door het historisch ‘fake news’

De vorige keer schreef ik over mijn eerste indrukken van Belgian Beer World. Deze peperdure toeristenattractie staat sinds 2023 midden in Brussel, hoofdstad van bierland België. Het restaureren van het oude beursgebouw en het inrichten van de expositie over ’s lands populairste drank kostte meer dan 90 miljoen euro, grotendeels opgehoest door de overheid, want de Belgische brouwers droegen nog geen 6 miljoen bij.[1]

Maar dan heb je ook wat, zou je denken. De Belgische biercultuur is beschermd Unesco-erfgoed, België is thuisbasis van ’s werelds grootste brouwerij AB InBev. België staat terecht bekend om zijn de grote variëteit en kwaliteit van zijn bieren, waaronder een paar eeuwenoude respectabele soorten als witbier, geuze-lambiek en Vlaams oud bruin, en iets nieuwere bieren die velen in hun hart hebben gesloten als abdijbier, saison, zwaar blond, fruitbier en spéciale belge.

Inkoppertje dus, toch? Zoveel moois móét toch ook een kwalitatief hoogwaardige publieks-‘experience’ opleveren, te meer omdat er heel veel mooi oud en nieuw materiaal beschikbaar is, en er genoeg prachtige verhalen zijn opgetekend die schetsen hoe het allemaal zit? Zoals de gezamenlijke Belgische brouwers aan zijn stand verplicht zijn? Hoe moeilijk kan het zijn om daar iets waardevols van te brouwen? (meer…)


Factcheck: de ‘Jopen’ van 112 liter

De mythische 'jopenvaten' op de stadswallen van Haarlem. Naar Nicolaes Pietersz. Berchem, Rijksmuseum.Dit jaar mag ik Jopen feliciteren: dertig jaar geleden kwam de brouwerij met zijn eerste bier en nog altijd vloeit de tapkraan rijkelijk daar in Haarlem. Dat is wel een feestje waard! Alleen, waar komt die naam ‘Jopen’ vandaan? Van de vaten van 112 liter waar het Haarlems bier in vervoerd werd, zo wil het verhaal. Dat wilde ik al een tijdje checken. (meer…)


Het Biermuseum Kampen: een factcheck

Een uitstalling van wat het Biermuseum intussen zoal aan parafernalia geproduceerd heeft.Eén vitrine, acht informatieborden, een winkeltje en een ‘Middeleeuws proeflokaal’ ingericht met houten kabelhaspels en fruitkistjes van de veiling in Dronten. Dat is het ‘Biermuseum Kampen’ dat in september 2021 zijn deuren opende. Een uiterst merkwaardige instelling dat ‘Biermuseum’, maar aan zelfvertrouwen ontbreekt het ze in ieder geval niet: het genereert een gestadige stroom foldertjes, boekjes, persberichten, met acteurs in Middeleeuwse kostuums, proeverijen, rondleidingen, filmpjes, tot liedjes aan toe. En twee eigen bieren. Maar wat gaat er nou precies schuil achter hun ronkende verhalen? Leer je hier iets over Middeleeuws bier in Kampen, of… juist niet?

(meer…)


Factcheck: de Belgische bierwet van 1852

Als ik één ding heb geleerd van het schrijven over Nederlands en Belgisch bier de afgelopen jaren, is dat je eigenlijk alles moet checken en nooit iets zomaar voor zoete koek moet aannemen. Natuurlijk, niet alles is even makkelijk te controleren, maar van lieverlee ontwikkel je wel een soort Fingerspitzengefühl waardoor bepaalde beweringen in je achterhoofd blijven rondzingen. Waarvan je denkt: die gaan we nog een keer checken. Vandaar: de Belgische bierwet van 1852.

(meer…)


Stella Artois: is het nou een kerstbier of niet?

We moeten het even hebben over Stella Artois. Dit pilsbier is het vlaggenschip van AB InBev, de grootste brouwerij ter wereld. Een bier waarvan de makers graag willen dat het kwaliteit uitstraalt, en dat in het Engelse taalgebied dan ook lang aan de man is gebracht als ‘reassuringly expensive’. In België zelf valt het bier daarentegen nauwelijks meer op. Maar goed, omdat ieder bier een verhaal nodig heeft in de marketing (en omdat pils nou eenmaal zo’n nietszeggend product is geworden) haalt men voor Stella vaak het verhaal uit de kast dat het oorspronkelijk een kerstbier was, toen het in 1926 werd geïntroduceerd. Maar is dat ook zo?

(meer…)


Factcheck: Yvan De Baets over saison (met schokkende resultaten)

Iemand een saison? Voor duizenden drinkers en brouwers heeft Phil Markowski’s boek Farmhouse ales uit 2004, en met name het hoofdstuk van de hand van de Belgische brouwer Yvan De Baets, vaste vorm gegeven aan wat de biersoort saison is, of zou moeten zijn: een zogenaamde ‘farmhouse ale’. Maar heeft iemand ooit nagegaan op welke bronnen dit alles eigenlijk is gebaseerd? Speciaal voor jullie heb ik dat nu maar op me genomen. Waarschuwing voor saisonliefhebbers: wat nu volgt kan ernstige schade toebrengen aan overtuigingen die je een groot deel van je leven innig hebt gekoesterd. (meer…)


Acht mythes over lambiek ontzenuwd

De auteur op veldonderzoek in België...De familie van lambiekbieren, bestaand uit lambiek, geuze, faro en kriek, is weer helemaal terug. Begin jaren zeventig leken ze op sterven na dood, dranken voor oude mannetjes, gebrouwen door oude mannetjes. Maar een aantal gepassioneerde lieden hielden deze bieren uit Brussel en omgeving in leven, mensen die in hun omgeving aanvankelijk voor gek werden versleten. Ondertussen wordt hun volharding ruim beloond: lambiek en geuze zijn tegenwoordig wereldwijd begeerde bierspecialiteiten. (meer…)


Factcheck: waar kwam gruit voor?

British Library - Petrus de Crescentiis - Rustican des ruraulx p. 157Recent werd ik op Facebook toegevoegd aan een praatgroepje over gruit, ‘The Gruit Guild’. Dus veel foto’s van brouwsels en van kruiden plukkende mensen op de hei. Immers, gruit was een kruidenmengsel dat in de Middeleeuwen aan bier werd toegevoegd, voordat men hop toepaste. Maar onlangs kwam er een historische vraag langs, en dan bemoei ik me er graag mee. De vraag was: wáár kwam gruit nou eigenlijk voor? Een factcheck!

(meer…)