Ik blijf dit een mooie advertentie vinden. Geplaatst in de Nieuwe Gorinchemsche Courant van 20 augustus 1893. Op zoek naar heel andere dingen kwam ik deze in september 2013 tegen en was meteen geïntrigeerd: wat was dat in hemelsnaam, dat dubbel princessen, dubbel gersten, jong oud en minnebier? Extra stout, voor bloedarmen, maaglijders, zwakken en kraamvrouwen? Ik dacht: dat googelen we even. Maar het bleek dat er niets over te vinden was. Niet op het web, niet in Google Books, niet in de boeken die ik er in de universiteitsbibliotheek op nasloeg. Wat ik wel vond, waren nog meer rare biersoorten in andere advertenties: wat moest ik me voorstellen bij Nieuwlicht, Beiersch, Oudgerste en Oudheusdensch bier?

(meer…)

Verloren Bieren, de weblog over het bier uit vroeger tijden, is een feit. Ik was natuurlijk al langer bezig: op dossierhop.nl schreef ik al zo’n twee jaar artikelen over de oude biersoorten van Nederland en over de grens. Maar het werd tijd voor een eigen stek.

Nog even voorstellen? Mijn naam is Roel Mulder en ik ben historicus, creatieveling, projectcoördinator, zelfbenoemd alleskunner en ook nog bierliefhebber. Twee jaar geleden begon ik, getriggerd door een oude krantenadvertentie vol met merkwaardige oude bieren (dubbel princessen, minnebier, jong oud…) te zoeken naar biersoorten uit vroeger tijden. Met name voor de 18e en 19e eeuw was hier nog nauwelijks onderzoek naar gedaan. Het resultaat: vele recepten, wetenswaardigheden, nieuwe kennis en een aantal proefbrouwsels. En het doel blijft om die bieren van vroeger te kunnen proeven!

(meer…)

De vorige keer namen we een kijkje bij brouwerij Oranjeboom aan de Oranjeboomstraat in Rotterdam. Maar Oranjeboom, da’s toch een of ander koppijnbier van vroeger dat in 2004 zeer terecht van de Nederlandse markt is verdwenen? Mwah, er is wel meer over te vertellen dan dat.  (meer…)

Vorige keer keken we naar gerstebier, vandaag beginnen we met… gerstebier. Maar wel een heel ander gerstebier.  Afgelopen 12 mei lanceerde Jopen een van zijn nieuwste collaboration brews: Gerste no. 1, gemaakt in samenwerking met bierhistoricus Ron Pattinson. Een herschepping van een van de oude bovengistende gerstebieren van Nederland, waarvan we in de vorige afleveringen recepten zagen? (meer…)

Het klinkt misschien vreemd, maar we gaan het over gerstebier hebben. Gerstebier, maar bijna al het bier is toch van gerst gemaakt? En inderdaad, al sinds de introductie van kuitbier rond het jaar 1400 zit er gerst in bier, terwijl het daarvoor vooral haver bevatte. Toch bleef men naast gerst ook nog lang andere granen toepassen. De naam ‘gerstebier’ wordt daarom gek genoeg pas algemeen in de negentiende eeuw. (meer…)

We zagen het al de vorige aflevering bij het Nieuwlicht: het boekje De praktische bierbrouwer uit 1866 beschrijft een aantal traditionele Nederlandse biersoorten als ondergistend. Dat wekt verbazing – ruim zestig jaar eerder, toen Johannes Buys zijn zijn De bierbrouwer (1799) schreef, was ondergisting schijnbaar nog onbekend. Maar B.M. Perk, de vermoedelijke schrijver van De praktische bierbrouwer, was dan ook voor zover we weten de eerste ondergistende brouwer van Nederland. Want ondergisting begon niet met de dag dat Gerard Adriaan Heineken in 1864 zijn brouwerij kocht, integendeel.  (meer…)

Het is alweer een tijdje geleden dat ik hier schreef over Nieuwlicht, het bier waarmee Franciscus van den Broek zoveel succes had. Enige jaren voor 1842 had deze brouwer in het dorpje Heumen bij Nijmegen dit bier ontwikkeld, dat hij overal in het land en tot in Nederlands-Indië wist te slijten. Een bier van (volgens scheikundige G.J. Mulder in 1857) 4,2% alcohol en een stamwortgehalte van 10,7 graden Plato, met recht een ‘licht’ bier. Maar hoe werd het nou gemaakt? Ondergistend, beweerde men in de jaren tachtig in het Heumense biermuseum op de locatie van de oude brouwerij. (meer…)

De vorige keer zagen we dat princessebier in 1748 in Amsterdam voor het eerst opdook, en dat het rond 1900 verdween, weggeconcurreerd door het moderne ondergistende bier. Lange tijd was het een raadsel voor me. Neem nou de naam. Waarom princessebier? Als je tegenwoordig bier met die naam zou introduceren, zouden mensen verwachten dat het een roze bier met glitters is. (meer…)