Niks leuker dan door België rondrijden en zien wat er op je pad komt. Op die manier belandde ik in Aarschot, een stadje van zo’n 16.000 inwoners aan het riviertje de Demer, aan de oostkant van Vlaams-Brabant. Een historische stad met een grote kerk en een begijnhof, waar helaas de twee wereldoorlogen wel een spoor van vernieling door hebben getrokken. Verwaarlozing heeft het erfgoed ook geen goed gedaan, als we af mogen gaan op de manier waarop men de historische ‘s-Hertogenmolens heeft laten vervallen en pas in 2010 heeft gerestaureerd en gemoderniseerd. Maar ik zou hier natuurlijk niet over schrijven als Aarschot geen eigen bier had: de Aarschotse bruine. (meer…)

‘Het dubbel Oudenaerdsch bier’ schreef journalist en literator Karel van de Woestijne in 1906, is dan wel niet zo beroemd als het gotische stadhuis van Oudenaarde, maar wie het goed kent ‘vergelijkt het bij den besten Bourgognewijn. Oudenaerdsch staat voor hem tot gewoon bier, als Musigny tot den gemeensten der tafelwijntjes.’ Wie het Oudenaards bier kende, meesmuilde om geuzelambiek en andere biersoorten, als er ‘gelegen in haar mandje, een flesch Oudenaerdsch’ op tafel kwam. In Gent, waar het de grootste populariteit had, waren er mensen die met elkaar in de clinch lagen over de vraag welke van de twee bekendste merken het beste was: ‘Oudenaerdsch van Felix of Oudenaerdsch van Liefmans.’[1]

(meer…)

Op 23 november 1877 vond er in een brouwerij in het Oost-Vlaamse stadje Geraardsbergen een bijzonder tragisch ongeluk plaats. Een van de knechts was bezig een grote kuip schoon te maken, die gebruikt was voor het maken van oud bier. Hij raakte echter bevangen door de dampen van de gist op de bodem van het vat en dreigde te stikken. Brouwer Emile Vande Maele sprong onmiddellijk zelf het vat in om de arme knecht te redden. De andere werklui wilden hem nog tegenhouden, maar het was al te laat. Ook Vande Maele kreeg geen lucht meer en stikte. Hulp kwam van alle kanten toegesneld, maar er hing zoveel koolzuurgas dat zelfs de lampen die boven het vat werden gehouden, meerdere malen uitdoofden. Uiteindelijk moest men het vat aan stukken slaan om de lijken eruit te halen.[1]

(meer…)

De laatste tijd probeer ik me een beeld te vormen van de geschiedenis van Vlaams donker zuur bier, meer specifiek dat uit de provincies Oost- en West-Vlaanderen.[1] Onder deze bieren bevinden zich meesterwerken van brouwkunst zoals Rodenbach, Duchesse de Bourgogne, Liefmans Goudenband en andere. Helaas is er maar weinig over de geschiedenis van deze bieren geschreven. Probeer om te beginnen maar eens iets van vòòr pakweg 1850 te vinden wat ook maar in de verte op zuur bier uit Vlaanderen lijkt (en dan laten we de mythe buiten beschouwing dat de Schelde een Middeleeuwse grens zou zijn tussen de zure bieren van Vlaanderen en die van de rest van België, want dat is gepatenteerde kletskoek).

(meer…)

‘Ken jij deze bierstijl?’ vroeg Marco Lauret van brouwerij Duits en Lauret aan me. Hij mailde er een jpg’je bij van een etiket van een lang gesloten brouwer in Culemborg: ‘Berliner Oud’. Bij zo’n mailtje hoop ik natuurlijk altijd dat er vervolgens besloten wordt tot het opnieuw brouwen van een recept uit vroeger tijden, dus ik dacht: mooi, ik snor een oud Berlijns brouwrecept op, geef dat aan Marco en dan is mijn plicht weer gedaan. Maar… wat was dat Berliner Oud dan?

(meer…)

Op bierreis in België kun je gemakkelijk in een historische trance raken bij alles wat je ziet: eerbiedwaardige bruine kroegen, ridderschappen met Middeleeuws aandoende pakjes, glas-in-lood, oude koetsen en vooral: veel etiketten. Met daarop keizers, monniken, stadswapens en natuurlijk prominent een jaartal van minstens een slordig millennium geleden. En daarom deze keer de onvermijdelijke vraag: wat ís eigenlijk het oudste bier van België? (meer…)

In de negentiende eeuw kende Nederland nogal wat op vat gerijpte ‘oude’ of ‘belegen’ bieren: oud bruin, Maastrichts oud, Bredaas oud, Paulus Jonas, en natuurlijk de Nederlandse variant van de Brusselse lambiek en faro. Moet ik allemaal nog uitgebreider gaan beschrijven. Maar vandaag nemen we even een obscuur zijpaadje: oud wit. Uit Utrecht.

(meer…)

Ineens merk ik dat ik de laatste tijd weinig recepten heb gegeven. Dat gaan we dus even snel goedmaken. Meteen maar een van de allerraarste bieren die ik in de brouwboeken heb gevonden: een ‘Engels bruyn’ bier uit Haarlem anno 1820. Misschien wel het zwaarste bier dat ik tot nu toe ben tegengekomen.

(meer…)