De laatste jaren zien we in Nederland en daarbuiten steeds meer plaatselijke brouwerijtjes opkomen. Kleinschalige initiatieven, met een leuke verscheidenheid aan biertjes. En niet zelden worden ze aangeprezen als een ‘streekproduct’ of ‘typisch voor die en die plaats’. Maar klopt dat wel? Als het al ter plekke gebrouwen wordt, dan komen de grondstoffen bijna nooit uit de directe omgeving, uitzonderingen als Gulpener en Texels daargelaten. Neem nou hop. Als je Nederlandse hop wilt, zul je het zelf moeten verbouwen, want behalve Gulpener teelt niemand het op commerciële schaal. Maar dat is niet altijd zo geweest. (meer…)

Vorige week zagen we een recept voor zoet kermisbier uit het boek van de negentiende-eeuwse brouwer Johannes Wahlen, die het optekende in de jaren 1862-1865. Maar hij had nóg een recept voor zoet bier: het zogenaamde Het Haarlemsche Drop- of Zoet-bier. Dit recept had hij ontleend aan J.C. Witte, de vorige eigenaar van Wahlens brouwerij, Het Fortuin in Alkmaar. Over dit recept schreef Wahlen: ‘Het Haarlemsche bier noem ik immer Dropbier en met regt omdat het inderdaad een dropsmaak na heeft, ook gaat er wezentlijk een hoeveelheid drop in.’ (meer…)

Het is alweer een tijdje geleden dat ik hier schreef over de jonge bierbrouwer Johannes Wahlen uit Alkmaar, die in de jaren 1862-1865 alles opschreef wat hij in de brouwerij van zijn stiefvader leerde. Een handgeschreven boek van 350 pagina’s dat nog altijd in Alkmaar wordt bewaard, met recepten, uitgebreide beschrijving van de brouwinrichting en het brouwproces en diverse andere zaken die bij de handel en wandel van een traditionele Hollandse bierbrouwerij aan de orde kwamen. Tijd om hier weer eens wat recepten uit op te diepen. En vandaag wordt het een zoet verhaal. (meer…)

Het is 1747. De vestingstad Bergen op Zoom wordt belegerd door de Fransen. Bommen vallen op de stad neer en onderaardse gangen liggen vol buskruit om de wallen laten springen. De rest van Nederland leeft mee met de geteisterde stad en zendt hulp. Vlaardingen stuurt een schip met haring, Hazerswoude 220 vette schapen, Rotterdam Rijnse en andere wijnen, en inwoners van s-Hertogenbosch sturen ‘250 tonnen Luiks Bier van zeven Guldens de ton, zo als t aldaar gebrouwen wierd.‘ (meer…)

Het fenomeen kennen we allemaal. Je neemt die éne wijn mee terug uit Frankrijk, want op de camping smaakte ‘ie zo lekker. Sterker nog, je koopt er nog een paar flessen extra van. Eenmaal thuis ga je er een keer goed voor zitten, je trekt de fles open en… Nou ja, je weet wel. Hetzelfde had ik laatst met een meegebrachte milk stout uit Zuid-Afrika: op het zuidelijk halfrond in de warmte smaakte ‘ie toch een stuk beter. Maar het is niets nieuws: in de achttiende eeuw namen rijke Amsterdammers hun favoriete bier mee terug van hun vacantie op hun buitenhuis aan de Vecht: Loender bier. (meer…)

De vorige keer hadden we een inkijkje in brouwerij ‘t Scheepje, die tot ongeveer 1913 heeft bestaan in Haarlem. Tot nu toe had de zoektocht naar Verloren Bieren wel wat recepten opgeleverd, maar recepten zijn er om van af te wijken. Van ‘t Scheepje zijn de ‘stort- en peilboeken’, ofwel de brouwgegevens, bewaard gebleven. En dat is andere koek. Niet langer de theorie, maar de praktijk deze keer, want de brouwboeken van ‘t Scheepje bevatten nogal wat verrassingen. Waarschuwing: het wordt een beetje een technisch verhaal. Bijt er maar even doorheen. (meer…)

Naar Verloren Bieren speuren is best leuk. Voor sommigen kan het zelfs een obsessie worden. Een van die mensen is Ron Pattinson. Deze in Amsterdam wonende Engelsman verzamelt al jaren de gekste statistische gegevens over historisch bier, en dan voor al Brits bier. Komende zondag 1 juni is hij te bewonderen op het Festival Historische Nederlandse Bierstijlen, waar hij een verhaal zal houden over de ‘Dutch Lager styles’ van begin twintigste eeuw. Saai? Niet als de altijd enthousiaste Ron er met zijn onderkoelde humor over vertelt. De lezingenreeks begint om 13.00 uur met historicus Leen Alberts die mede aan de wieg stond van de kuitbierrevival, en daarna mag ikzelf een gastcollege houden over de 19e-eeuwse verloren bieren. En verder dus die middag lekker veel historisch bier drinken in de Utrechtse binnenstad! (meer…)

En dan nu een biersoort waarvan maar één man het recept kende. Gerrit Hendrik de Veer (1794-1860) was een beurtschipper van Amsterdam op Duisburg, tot hij in 1844 een drijvend badhuis opende op het Rokin, midden in Amsterdam. Hier was dagelijks gelegenheid tot ‘het gebruiken van Warme of Koude Baden van IJwater’ en men kon er van ‘eene zindelijke en solide bediening verzekerd zijn’. Het sjiek ontworpen badhuis, waarvan een mooie bouwtekening bewaard is gebleven, was aanvankelijk een boot en werd enkele jaren later op palen in het water gezet. Maar De Veer, vader van zeven kinderen, zinde op nog een andere activiteit. Bier brouwen natuurlijk. (meer…)